Ścieżki naukowe

Dla zwiedzających, których interesuje historia bitwy na Chlumie z roku 1866, są przygotowane dwie ścieżki naukowe. Tak zwany wielki szlak okręgowy przez centralne pole bitwy na Chlumie, który prowadzi koło muzeum bitwy 1866 do pomnika tzw. Baterii martwych i rowu artyleryjnego nr. V. Interesująe widoki na teren bitwy są z wieży widokowej. Czerwony szlak nas zaprowadzi koło restauracji „U Myśliwców Polnych“ i pomnika baterii Khuna do gminy Lípa. Jednym z najbardziej interesujących obiektów bitwy jest mauzoleum z kaplicą, czy też niedaleko położona pseudogotycka kostnica – Ossarium wraz z pomnikiem Viléma z Lipé. Jeszcze w dzisiejszych czasach są tu układane szczątki poległych żołnierzy, które znajdowane są na polach w okolicy. Od kostnicy między polami prowadzi ścieżka do cmentarza pruskiego. Stąd można dojść Wąwozem Martwych aż do Rozbierzic, gdzie znajduje się znany pomnik Deutschmeister.

Dalsza ścieżka naukowa rozpoczyna się w Čistěvsi i prowadzi w kierunku północnym do lasu Svíb. Na lewo stoi duża piramida z piaskowca, która jest dedykowana pamiątce poległych , jest tam także monumentalny pomnik, tak zwanyMyśliwiec Polny. Ślady zmarłych można wyczytać w Alei Martwych, gdzie umieszczono mnóstwo pomników i krzyżów, aleja wiedzie do niedalekich Máslojedów. Zielonym szlakiem turystycznym można dojść z powrotem do pomnika Myśliwca. Z Čistěvsi można skierować kroki do Dlouhých Dworów. Tam jest umieszczony pomnik poświęcony ofiarom wojny 1866, obelisk z orłem z brązu oraz inne pomniki. Przez Střezetice dojdziemy do Probluzu, gdzie stoi wczesnobarokowy kościół Wszystkich Świętych. Nedaleko kościoła stoi pomnik z bustą królewicza saskiego Alberta. W okolicy Dolnego Přímu są umieszczone dalsze pomniki ofiar wojny, zwłaszcza przy pomniku Św. Alojzego za gminą. Tam kończy się szlak okręgowy po pamiątkach bitwy 1866.

Stopniowo są na całym terenie budowane dalsze ścieżki, które wam będą umilać spacer po tym fascynującym miejscu, gdzie w XIX wieku decydowano o historii europejskiej.